ÇORLU'DA İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN HAKLARI NELERDİR?

İşten Çıkarılan İşçinin Yapması Gereken İlk Üç Şey:

Fesih bildiriminin alınması,
Belgelerin saklanması,
İşveren tarafından sunulan herhangi bir belgeye imza atarken dikkat edilmesi, dikkatli okunmasıdır.

İş sözleşmesi feshedilen işçinin öncelikle işveren tarafından kendisine verilen fesih bildiriminin bir örneğini alması ve bu belgeyi saklaması önemlidir. Fesih bildirimi, işverenin iş akdini hangi gerekçeyle sona erdirdiğini göstermesi bakımından ileride açılabilecek davalarda önemli bir delil niteliğindedir.

Bunun yanında işçinin ücret bordroları, maaş hesap dökümleri, iş sözleşmesi, fazla mesai kayıtları, yazışmalar ve işyerindeki çalışma koşullarını gösteren diğer belgeleri muhafaza etmesi gerekmektedir. Bu belgeler kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacağı ve diğer işçilik alacaklarının ispatında büyük önem taşımaktadır.

İşten çıkarılma sürecinde işveren tarafından sunulan ibraname, sulh sözleşmesi, istifa dilekçesi veya benzeri belgeler dikkatlice okunmadan imzalanmamalıdır. Bazı durumlarda işverenler işçiye baskı altında istifa dilekçesi imzalatabilmekte veya alacaklarından feragat ettiğine ilişkin belgeler sunabilmektedir. Bu nedenle işçinin hukuki sonuçlarını bilmediği herhangi bir belgeyi imzalamadan önce hukuki destek alması hak kayıplarının önüne geçebilecektir.

Her İşten Çıkarılan İşçi Tazminat Alabilir Mi?

İşten çıkarılan işçiye ödenecek alacak kalemleri arasındaki kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacakları, yıllık izin alacağı, ücret ve AGİ alacakları, hafta tatili alacağı, yıllık izin ücreti alacağı, UBGT gibi alacaklar en yaygın alacaklardır. İşten çıkarılan bir işçinin alacaklarının en iyi şekilde değerlendirilmesi için Çorlu'da iş hukuku avukatından hukuki yardım alınmasında fayda bulunmaktadır.

İşveren Hangi Durumlarda Tazminatsız İşten Çıkarabilir?

Her işten çıkarılan işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmaz. İşverenin, İş Kanunu'nun 25. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlar nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesi halinde işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayabilir. Tazminat hakkının doğup doğmadığı işçinin çalışma süresi, iş sözleşmesinin sona erme şekli ve fesih gerekçesine göre değişiklik göstermektedir.

Kural olarak en az bir yıl kıdemi bulunan işçinin iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız şekilde feshedilmesi halinde kıdem tazminatı hakkı doğabilir. Ayrıca ihbar sürelerine uyulmaksızın yapılan fesihlerde ihbar tazminatı da gündeme gelebilir. Bunun yanında fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık izin alacakları gibi işçilik alacakları da somut olayın özelliklerine göre talep edilebilir.

Bu kapsamda işçinin mazeretsiz şekilde devamsızlık yapması, işverenin güvenini kötüye kullanması, işyerinde hırsızlık yapması, işverene veya diğer çalışanlara hakaret etmesi, işyerinin sırlarını açıklaması ya da doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması haklı fesih sebepleri arasında sayılabilmektedir.

Ancak uygulamada işverenler tarafından yapılan her fesih işlemi haklı fesih niteliğinde olmayabilir. Özellikle devamsızlık tutanaklarının usulüne uygun düzenlenmemesi, fesih sebebinin somut delillerle ispatlanamaması veya işverenin fesih hakkını süresinde kullanmaması halinde fesih haksız kabul edilebilmektedir. Bu durumda işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacaklarını talep etme hakkına sahip olabilir.

Bu nedenle iş sözleşmesi İş Kanunu'nun 25/II maddesine dayanılarak feshedilen işçilerin, fesih işleminin hukuka uygun olup olmadığını değerlendirmeleri ve hak kaybına uğramamak adına hukuki destek almaları önem taşımaktadır.

İşçi İşe İade Davası Açabilir mi?

İşe iade davası fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içerisinde açılmalıdır. İşveren tarafından yapılan fesih bildiriminde soyut ve genel ifadeler kullanılması, feshin son çare olması ilkesine riayet edilmemesi feshi geçersiz kılabilir ve işçinin işe iadesine karar verilebilir.

İşe iade talebi için dava öncesi arabulucuya başvurulması gerekmektedir. Arabulucuya başvurusu süresi, fesih bildirimini takip eden 1 aydır. 1 aylık süre içinde işe iade talebi ile arabulucuya başvurulmadığı takdirde işe iade talebi ile hak aramak mümkün olmayacaktır. Arabuluculuk sürecinin tamamlanmasından sonra işe iade davasının, tutanak düzenlemesini takip eden 2 hafta içinde açılması gerekir.

İşe İade Davası Açabilmek için:

İş Kanunu’na veya Basın İş Kanunu’na tabi olmak
İş yerinde otuz (30) veya daha fazla işçi çalıştırılması
İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması
İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması
İş sözleşmenin işveren tarafından geçerli bir neden olmaksızın feshedilmesi
İşveren vekili ve yardımcısı olmamak gerekmektedir.

Arabuluculuk Zorunlu Mudur?

İş hukukundan kaynaklanan birçok uyuşmazlıkta dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur. İşe iade davaları, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacağı, yıllık izin ücreti ve diğer işçilik alacaklarına ilişkin taleplerde dava şartı olarak arabuluculuk uygulanmaktadır. Bu nedenle işten çıkarılan bir işçinin doğrudan dava açması çoğu durumda mümkün değildir. Öncelikle arabuluculuk bürosuna başvuru yapılmalı ve taraflar bir araya getirilerek uyuşmazlığın anlaşma yoluyla çözülüp çözülemeyeceği değerlendirilmelidir.

Arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlanması halinde ise arabulucu tarafından düzenlenen son tutanak ile birlikte dava açılabilir.Özellikle işe iade taleplerinde süreler büyük önem taşımaktadır. İşe iade talebinde bulunacak işçinin, fesih bildiriminin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde arabuluculuğa başvurması gerekmektedir. Bu sürenin kaçırılması halinde işe iade hakkının kaybedilmesi söz konusu olabilecektir.

Arabuluculuk sürecinde tarafların anlaşması halinde düzenlenen anlaşma belgesi mahkeme kararı niteliğinde sonuç doğurabilmektedir. Bu nedenle arabuluculuk görüşmelerine hazırlıklı katılmak ve hak kaybına yol açabilecek teklifleri dikkatle değerlendirmek önem taşımaktadır.

SIK SORULAN SORULAR

İşten çıkarılan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?

İşten çıkarılan işçinin işsizlik maaşı alıp alamayacağı iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğine ve kanunda öngörülen şartların sağlanıp sağlanmadığına göre değişmektedir. İşçinin kendi kusuru dışında işsiz kalması ve gerekli prim gün sayısını sağlaması halinde işsizlik ödeneğinden yararlanması mümkün olabilir. Ancak her somut olayın ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

İşten çıkarılan işçi ne kadar sürede dava açmalıdır?

İşçilik alacakları ve işe iade talepleri bakımından farklı süreler uygulanmaktadır. Özellikle işe iade talebinde bulunacak işçinin fesih bildiriminin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde arabuluculuğa başvurması gerekmektedir. Sürelerin kaçırılması hak kayıplarına yol açabileceğinden hukuki destek alınması önemlidir.

İşveren istifa dilekçesi imzalamamı isterse ne yapmalıyım?

İşçinin hukuki sonuçlarını bilmediği herhangi bir belgeyi okumadan imzalamaması gerekir. Uygulamada bazı işverenler işçilere baskı altında istifa dilekçesi imzalatabilmektedir. Bu tür durumlarda imzalanan belgelerin geçerliliği ve hukuki sonuçları somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmektedir.

İşten çıkarılan işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Kıdem tazminatına hak kazanılıp kazanılmadığı işçinin çalışma süresine, iş sözleşmesinin sona erme nedenine ve diğer yasal şartlara bağlıdır. Genel olarak en az bir yıl kıdemi bulunan işçinin iş sözleşmesinin kanunda öngörülen şekillerde sona ermesi halinde kıdem tazminatı talep etme hakkı doğabilmektedir.

İşe iade davası kazanılırsa ne olur?

İşe iade davasının işçi lehine sonuçlanması halinde işverenin işçiyi yeniden işe başlatması gündeme gelebilir. İşverenin işçiyi işe başlatmaması durumunda ise kanunda öngörülen işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretine ilişkin sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Ancak her uyuşmazlığın kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

İşten çıkarılan işçilerin hakları somut olayın özelliklerine göre değişiklik gösterebilir. Özellikle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai alacakları ve işe iade talepleri bakımından sürelerin kaçırılması hak kayıplarına yol açabilmektedir. Çorlu'da işten çıkarılan işçilerin hakları konusunda hukuki değerlendirme yapılırken her olayın kendi şartları dikkate alınmalıdır.